രചയിതാവ് : ടി.ഡി.രാമകൃഷ്ണന്
പ്രസാധകര് : ഡി.സി.ബുക്സ്
അവലോകനം : സന്തോഷ് പല്ലശ്ശന
കേരളത്തിലെ കൊച്ചി നഗരത്തിലെ വളരെ ആധൂനികമായ ഒരു നക്ഷത്ര വേശ്യാലയം നടത്തുന്ന മൂന്ന് ചെറുപ്പക്കാരികളുടെ ജീവിതത്തിലൂടെയാണ് ഈ നോവല് സമകാലിക മലയാള ജീവിതവുമായി ചരിത്രത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുന്നത്. കുന്നംങ്കുളത്തെ പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാരുടെ കുലദൈവമായ കുരുമുളകു കച്ചവടക്കാരനായിരുന്ന ഫ്രാന്സിസ് ഇട്ടിക്കോരയുടെ ഫ്ളോറന്സിലുള്ള കൈവഴിയിലെ കോരക്കുടുംബത്തിലെ പുതിയ അംഗമായ സേവ്യര് ഫെര്ണാണ്ടോ ഇട്ടിക്കോര പാപത്തിന്റെ ഉത്താരാധുനിക മുഖമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നരമാംസ്യ ഭോജനത്തിലൂടെ പാപത്തിന്റെ പുതിയ സങ്കേതങ്ങളെ അനുവാചകന് തിരിച്ചറിയുന്നത് ഈ മനുഷ്യനിലൂടെയാണ്. എന്തിനേയും കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി കൂടുതല് വിലയ്ക്ക് വില്ക്കുക എന്ന ഫ്രാന്സിസ് ഇട്ടിക്കോരയുടെ വിശുദ്ധ ശാസനകളുടെ ആധൂനിക മുഖം ഈയാളിലൂടെ ഏറെ ഭീകരമാകുന്നു. എത്ര വേണമെങ്കിലും പാപങ്ങള് ചെയ്തു കൂട്ടാം മാന്യതയുടെ ഒരു മറ വേണമെന്നു മാത്രം. മത്സ്യം മത്സ്യത്തെ തന്നെ ഭുജിക്കുന്നതുപോലെ മാന്യനായ മനുഷ്യന് നരമാംസ്യഭോജനം നടത്തുന്നതിന് വന്നു ചേരുന്ന മാന്യതയുടെ മുഖം ഏറെ ഭീമത്സമായി ഇവിടെ ആവിഷ്ക്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇറാക്ക് എന്ന രാജ്യത്തെ നശിപ്പിക്കാന് അമേരിക്ക കൈക്കൊണ്ട "സാല്വദോര് ഒപ്ഷന്" (Salvadore Option) എന്ന അതി ക്രൂരമായ യുദ്ധനീതിയുടെ ! കാലത്ത് അമേരിക്കന് പട്ടാളത്തിലെ ഒരംഗമായിരുന്നു സേവ്യര് ഇട്ടിക്കോര. ഇറാക്കിലെ ഫലൂജയില് വച്ച് ഒരു സാധു ഇറാക്കി യുവതിയെ അതിക്രൂരമായി ബലാത്സംഗം ചെയ്തു കൊലചെയ്യുന്നു. ആ സംഭവത്തോടെ ഇട്ടിക്കോരയുടെ മനസ്സില് എവിടെയോ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുള്ള മനുഷ്യത്വം കോരയുടെ ലൈഗികാസക്തികളെ മരവിപ്പിക്കുകയാണ്. ലോകത്തെ എന്തും വില്ക്കുക വിറ്റ് ലാഭമുണ്ടാക്കുക സ്വന്തം സുഖത്തിന് ഉപഭോഗം ചെയ്യപ്പെടുക എന്ന "നവ കോര" സിദ്ധാന്തം അയാളെ എത്തിച്ചത് നരമാംസ ഭോജനത്തിലാണ്. ഹിംസയുടെ ലോകത്തേക്കു തന്നത്താന് പ്രതിസ്ഥാപിക്കുകയാണ് കോരയുടെ ലക്ഷ്യം. കോരയുടെ പിന്മുറക്കാരായ കുന്നംങ്കുളത്തെ പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാര് നോവലില് ഇടപെടുന്നത് തിന്മയുടെ നന്മയായ പുതിയ വിശുദ്ധ സുവിശേഷങ്ങളെ പിന്തുടര്ന്നുകൊണ്ടാണ്. അവര് വിശ്വസിക്കുന്ന കോരപ്പാപ്പന്റെ സുവിശേഷമിങ്ങനെ.
"പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാരുടെ തൊഴിലും ജീവിതവും കച്ചവടമാണ്. ജീവിക്കാന് വേണ്ടി നമ്മള് കച്ചവടം ചെയ്യുന്നു. എന്നു പറയുന്നതിനേക്കാള് കച്ചവടം ചെയ്യാന് വേണ്ടി ജീവിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നതാണ് ശരി. കച്ചവടത്തിന്റെ നീതിയാണ് നമമുടെ നീതി നേരിട്ട് അധ്വാനിക്കേണ്ടി വരുന്ന മറ്റ് ജോലികളിലേര്പ്പെട്ട് ഒരിക്കലും സമയം പാഴാക്കരുത്. മറ്റുള്ളവരുടെ അധ്വാനഫലത്തെ ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തമാക്കാന് ശ്രമിക്കുക. എന്തും വില കുറച്ച് വാങ്ങി കൂടിയ വിലയ്ക്ക് വില്ക്കുക. അതില് കിട്ടുന്ന ലാഭത്തില് മാത്രമായിരിക്കുണം നമ്മുടെ നോട്ടം. മുളകും പൊന്നും പെണ്ണുമെല്ലാം വാങ്ങാനും വില്ക്കാനുമുള്ള ചരക്കുകള് തന്നെയാണ്. കച്ചവടത്തില് ലാഭമുണ്ടാക്കാന് വേണ്ടി പ്രയോഗിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങളെല്ലാം നമ്മുക്ക് ശരിയാണ്. പ്രലോഭിപ്പിക്കുകയോ നുണ പറയുകയോ ചതിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ എന്തു വേണമെങ്കിലും ചെയ്യാം.
-ഫ്രാന്സിസ് ഇട്ടിക്കോര, പേജ് 244
കോരപ്പണം പോലെതന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് കോരപ്പെണ്ണും. ഒരു പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാരി വയസ്സറിയിച്ചാല് അടുത്ത ക്രിസ്മസ് രാത്രി അവളെ എനിക്ക് സമര്പ്പിച്ച് കോരപ്പെണ്ണാക്കണം. അതിന് ഹൈപേഷ്യയെ ക്രൂശിച്ചതിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ചില ചടങ്ങുകള് ഉണ്ട്. രാത്രി നിലവറയിലാക്കി അടച്ച് കഴിഞ്ഞാല് പുലരും വരെ നിലവറ തുറക്കരുത്. അകത്ത് എന്തൊക്കെയാണ് നടന്നതെന്ന് ചോദിക്കാനോ പറയാനോ പാടില്ല. പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാരിയല്ലാത്ത പെണ്ണിനെ കല്യാണം കഴിച്ചു കൊണ്ടു വന്നാല് ഇതേ ചടങ്ങുകള് കഴിച്ച് അവളെ പതിനെട്ടാ കൂറ്റുകാരിയാക്കണം.
-ഫ്രാന്സിസ് ഇട്ടിക്കോര, പേജ് 245
ഹൈപ്പേഷ്യ അറിവിന്റെ തീക്ഷ്ണ യൌവനം
അലക്സാന്ട്രിയയില് എ.ഡി. 350 നും 370 നും ഇടയക്കുള്ള കാലഘട്ടത്തില് ജീവിച്ചിരുന്ന അതി സുന്ദരിയും സ്വതന്ത്ര ചിന്തകയുമായിരുന്ന ഒരു ഗണിതാധ്യാപികയായിരുന്നു ഹൈപ്പേഷ്യ. സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്യ്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും പൌരാണികമായ മുഖം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഹൈപ്പേഷ്യ നോവലില് ഏറ്റവും സൌന്തര്യമുള്ള ഏടാണ്. ഏറെയൊന്നും ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഹൈപ്പേഷ്യയുടെ വിശുദ്ധ ചരിത്രത്തെ ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണന് ഈ നോവലില് അതി സമര്ത്ഥമായി ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നു. ആരെയും മുട്ടുകുത്തിക്കുന്ന ലൈഗികതയും ശരീരത്തിന്റെ ദിവ്യനുപാതവുമുള്ള ഹൈപ്പേഷ്യ പ്രണയത്തിന്റെ ഉത്തരാധൂനിക സ്വഭാവങ്ങള് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. നന്മയുടേയും യുക്തിയുടേയും വിശുദ്ധി കൂടിയാണ് ഹൈപ്പേഷ്യ.
ലോകമാനവ ചരിത്രത്തില് ക്രൈസ്തവമത സ്വാധീനത്തേയും, ചരിത്രത്തിലെ ക്രിസ്തീയ മതത്തിന്റെ ആധികാരികതയേയും ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണന് ഹൈപ്പേഷ്യയെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തകര്ക്കുകയാണ്. മാനവന്റെ ചരിത്രം രൂപ്പെടുത്തിയത് മതങ്ങളല്ല മറിച്ച് ലോകത്ത് ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്ന ക്രൈസ്തവ സമൂഹം അറിവും യുക്തിയും പകര്ന്നു തരുന്ന ബൌദ്ധിക വികാസങ്ങള്ക്കനുസരിച്ച് പുരോഗമിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ തകര്ക്കുകയും ബുദ്ധിജീവി വര്ഗ്ഗത്തിനുമേല് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. എ.ഡി. 410 ഹൈപ്പേഷ്യയുടെ അവസാന കാലഘട്ടത്തെ ഒരേടില് പറയുന്നതിങ്ങനെ.
"അക്കാലത്ത് ദുഖവെള്ളിയാഴ്ച അലക്സാട്രിയയില് ഒഴിവു ദിവസമല്ല. ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസികള് സമൂഹത്തില് ശക്തരായിരുന്നെങ്കിലും ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്നില്ല. മാത്രമല്ല ഹൈപ്പേഷ്യയെ പോലുള്ള ചിന്തകരും ശാസ്ത്രജ്ഞരുമടങ്ങിയ സര്വ്വകലാശാലയിലെ ബുദ്ധിജീവികളെ അവിശ്വാസികളും പാഗനുകളുമായി (അക്രൈസ്തവ മതങ്ങളില് വിശ്വസിക്കുന്നവര്) ചിത്രീകരിച്ച് അവര് നടത്തുന്ന ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങള് ദൈവ നിഷേധവും ചെകുത്താന് സേവയുമാണെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല് ഇതൊന്നും സര്വ്വകലാശാലയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ഹൈപ്പേഷ്യയെയോ ബാധിച്ചില്ല. എല്ലാ വര്ഷവും വിദേശ വിദ്യാര്ത്ഥികള് അലക്സാന്ട്രിയയില് എത്തി.
- The true story of hypatia, Iebella Swan, Page 79
വളരെ വലിയ സമയ മുദ്രയായ ഒരു ബൃഹദ് ചരിത്രത്തിലെ കണ്ണെത്താ ദൂരത്ത് നിന്ന് ഹൈപ്പേഷ്യയെ കൊണ്ടു വരുമ്പോള് ഇവിടെ കാലം കീഴ്മേല് മറിയുന്ന ഒരു അനുഭവമുണ്ടാകുന്നു. ഇന്നും ഇന്നലേകളും കുഴഞ്ഞു മറിയുകയാണ്. ചരിത്രത്തിലെ കുഴമറിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന ഫാസിസ്റ്റ് ആഖ്യാനങ്ങളെ പിന്തള്ളിക്കൊണ്ട് ഹൈപ്പേഷ്യയെ പോലുള്ള ശക്തി സൌന്ദര്യങ്ങളെ എടുത്ത് ഇന്ന് ഭാവനചെയ്യുന്നതില് ചെറുതല്ലാത്ത ഒരു സുഖമുണ്ട്. രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചരിത്രത്തില് ഹൈപ്പേഷ്യ മരണമടയുന്നത് മതഭ്രാന്തന്മാരുടെ നഗ്നമായ അക്രമണത്തിലാണ്. അതി ദയനീയമായ രീതിയില് ഹൈപ്പേഷ്യ കൊലചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.
നോവലിന്റെ പിന്നീട് കടന്നു വരുന്നു ശിഷ്യ പരമ്പര നീങ്ങുന്നത് വിശുദ്ധ! അപഥ സഞ്ചാരങ്ങളിലേക്കാണ്. ഗണിത ശാസ്ത്ര ഗവേഷക ഹഷിമോട്ടോ മൊറിഗാമി ഹൈപ്പേഷ്യന് ജീവിതത്തെ അനുധാവനം ചെയ്യുന്നവളെങ്കിലും കഥാന്ത്യത്തില് സേവ്യര് ഇട്ടിക്കോരയ്ക്കൊപ്പം നരമാംസ്യാസ്വാദനം നടത്തുന്നു. കാലത്തിന്റെ, അറിവിന്റെ, നന്മയുടെ ഈ മലക്കം മറിച്ചിലിനെ നാം കാണാതിരുന്നുകൂടാ. വരും കാലത്തിന്റെ കൈയ്യില് തിന്നുകയും സ്വയം തിന്നപ്പെടുകയും ചെയ്യാവുന്ന ദുരന്തങ്ങളേയും മൂല്യച്യതികളേയും ആദര്ശവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. ചക്രവര്ത്തിയും കാമുഖനുമായ ഒറേസ്റ്റസ്സിനൊപ്പം മതഭ്രാന്തന്മാര് ഹൈപ്പേഷ്യയെ ചുട്ടുകൊല്ലുകയായിരുന്നു. ഒരു പ്രതിരോധത്തിനു പോലും ത്രാണിയില്ലാതെ ഹൈപ്പേഷ്യക്ക് ചെയ്യാത്ത കുറ്റം ഏറ്റു പറയേണ്ടി വന്നു. "പരിശുദ്ധനായ കര്ത്താവേ കരുണമയനായ യേശുവേ, അലക്സാന്ട്രിയയിലെ പൌരന്മാരെ, നിങ്ങള്ക്കു മുന്നില് എന്റെ കുറ്റങ്ങള് സമ്മതിക്കുന്നു. ഞാന് വേശ്യയാണ്, ദുര്മന്ത്രവാദിയാണ്. പാപിയാണ്. ഈ തെറ്റുകള് പൊറുത്ത് എന്റെ ശിഷ്ടജീവിതമെനിക്ക് തിരിച്ചു തരേണമേ. . . . "
മതഭ്രാന്തന്മാര് ഹൈപ്പേഷ്യയുടെ അഷ്ടഭുജ ഭവനമായ ജ്യോമട്രിക്കയും, അവരുടെ അമൂല്യമായ ഗണിത ശാസ്ത്ര കുറിപ്പുകളും ("പാപ്പിറസ്" ചുരുളുകള്) കത്തിച്ചു കളഞ്ഞു. ഈ ഒരു രേഖീയമായ ഹൈപ്പേഷ്യന് ചരിത്ര സൂചനകളില് നിന്ന് നോവലിസ്റ്റ് ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണന് വായനക്കാരന് ചരിത്രത്തില് രമിക്കാന് പുതിയ ചില ഇടങ്ങള് ഉണ്ടാക്കുകയാണ്.
സമകാലിക മലയാള ജീവിതം
ഒളിഞ്ഞു നോട്ടങ്ങളുടേയും അടക്കിപ്പിടിച്ച രതിയുടേയും, പെണ്വാണിഭങ്ങളുടേയും സമകാലിക സാഹചര്യത്തെ അതിന്റെ വരുംകാല പരിണിതികളെ ഭാവനചെയ്യുന്നത് The School എന്ന നക്ഷത്ര വേശ്യാലയത്തിലൂടെയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയില് ലൈഗികത നടത്തുന്ന പുതുപുത്തന് വ്യവഹാരങ്ങളെ യാഥാര്ത്ഥമായി ആവിഷ്ക്കരിച്ചിട്ടുണ്ട് ഈ നോവലില്. വേശ്യാലയങ്ങള് അയല്പക്കത്ത് നിലനില്ക്കുമ്പോഴും തകര്ക്കപ്പെടുമ്പോഴും കേരള സമൂഹം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. മലയാളിയുടെ അമര്ത്തിവച്ച കാമനകളുടെ ഇന്ധനം മാത്രമാണ് ഇത്തരം The School -ന്റെ നിലനില്പ്പും തകര്ച്ചയും. മലയാളി രണ്ടും ആഘോഷിക്കുന്നു. മുറിക്കുള്ളില് രഹസ്യമായും ഒരു സെക്സ് റാക്കറ്റ് തകര്ക്കുമ്പോള് മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പരസ്യമായും മലയാളി രതിക്രീഡ ചെയ്യുന്നു. ദ സ്കൂളിലെ അന്തേവാസികളായ രേഖ, രശ്മി, ബന്ദു എന്നീ യുവതികള് നരഭോജിയായ കോര കൂടുംബാഗം ഇട്ടിക്കോരയെ കൊച്ചിയലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. തന്റെ പിതാമഹനായ ഫ്രാന്സിസ് ഇട്ടിക്കോരയുടെ ജന്മനാട് കാണാനും തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ലൈഗികശേഷി വീണ്ടെടുക്കാനുമാണ് കോര കൊച്ചിയിലേക്ക് വരുന്നത്. കോരയെ പോലെയുള്ള അതിസമ്പന്നനായ അഥിതിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താന് ഈ മൂന്നു പേരും വളരെ പ്രൊഫഷണലായി കോരകുടുംബത്തെക്കുറിച്ചും പ്രധാനമായി കുന്നംങ്കുളത്തെ പതിനെട്ടാം കൂറ്റുകാരെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിവരങ്ങള് ശേഖരിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു. വേശ്യാ വൃത്തിയുടെ വരും കാല പരിണിതികളായല്ല; സമകാലിക മലയാള ജീവിതത്തിന്റെ തന്നെ പരിച്ഛേദമല്ലേ ഇവര് മൂന്നുപേരും എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. എഴുത്തുകാരനും, രാഷ്ട്രീയക്കാരനും, സമൂഹത്തിലെ ഉയര്ന്ന വ്യക്തികളും അടങ്ങുന്ന ഇവരുടെ ലൈഗിക ചേരി ഈ നോവലിന്റെ നായക സ്ഥാനത്ത് നില്ക്കുന്നു. ഇതേ വേശ്യാലയം തകര്ക്കപ്പെടുമ്പോള് ഇതിലെ രേഖ എന്ന യുവതിയെ കേരള ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പരസ്യ ഭോഗം ചെയ്യുന്നു. ഹൈപ്പേഷ്യയുടെ ശിഷ്യ പരമ്പരയിലെ അംഗമായ വിദേശ യുവതി മൊറിഗാമി സെക്സിനെപ്പറ്റി പറയുന്നതിങ്ങനെ. "Sex is having a magnificient effect in the formation of one’s political and philosophical attitudes”
ഈ നോവലിന്റെ അവതാരികയില് ആഷാ മേനോന് പറയുന്നത്,
"ധര്മ്മ പുരാണത്തിനു ശേഷം ഇത്രയും ഭീകരമായി നരമാംസ്യാസ്വാദനം ഒരു കൃതിയിലും സംഭവിച്ചിട്ടില്ല. അനന്തതവരെ ചെല്ലുന്ന ഗണിത സൂത്രങ്ങളില് അഭിരമിക്കുന്ന മനുഷ്യ ചേതന ഇവ്വിധം നിര്ദയമായ രസ കേളികളില് ഏര്പ്പെടുന്നത് വെറും വൈരുധ്യത്തിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല. ആപത്കരമായ ഒരു വിപരിണാമത്തിന്റെ ദുസ്സൂചനകൂടിയാണത്"
ഫാസിസത്തിനെതിരെ തന്റെ വിമര്ശനത്തില് ജുഗുപ്സയും മനുഷ്യ മലത്തിന്റെ ദുര്ഗന്ധത്തേയും സ്വാശീകരിച്ചെടുത്ത് പുതിയ കലാപം നടത്തുകയായിരുന്നു ഒ. വി. വിജയന് ചെയ്തത്. മനുഷ്യന്റെ അടങ്ങാത്ത കാമനകളുടെ, തൃഷ്ണകളുടെ, ആധുനികലോകത്ത് മാന്യതയുടെ മൂഖംമൂടിക്കു പിന്നില് നിന്ന് നരമാംസ്യഭോജനം നടത്തുന്നതിന്റെ, ലോകത്തിന്റെ സ്പന്ദനങ്ങളില് നിന്നകന്ന് ഗണിതം സമ്പത്ത് കൈയ്യാളുന്നവന്റെ അടിമയാകുന്നതിനെ, ഇതുവരെ വിഭാവനം ചെയതിട്ടില്ലാത്ത തിന്മയുടെ രൂപമാറ്റങ്ങളെ ടി. ഡി. രാമകൃഷണന് ഈ നോവലിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഒ. വി. വിജയന്റെ രചന വൈശിഷ്ട്യമായ ക്ളാസ്സിക്കല് ശൈലിയും പഴയ ഗ്രാമ്യതയുടെ വായ്വര്ത്തമാനങ്ങളുടെ ആത്മാവും നമ്മള് വായനക്കാര് തൊട്ടറിഞ്ഞതാണ്. ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണന്റെ നോവലിലെ മുഖ്യ പോരായ്മ ഭാഷയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രവ്യത്യാസങ്ങളെ അറിയാതെപോയതാണ്. കോരയ്ക്കും ഇയ്യാലെ കോതയ്ക്കും ഒരേ ഭാഷാ ശൈലിയാണ് രാമകൃഷ്ണന് ആവിഷ്ക്കരിക്കുന്നത്. ഭാഷയുടെ യുക്തി ഭദ്രത ഒ. വി. വിജയന് എന്നും വളരെ ഭംഗിയായി കാത്തു സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.
മാര്ക്യൂസിന്റെ നോവലുകളുടെ തര്ജ്ജമ വായിക്കുന്ന ഒരു സുഖവും ഉദ്വോഗഭരിതമായ ഒരന്തരീക്ഷവും ഈ നോവലില് കാണാം. ഏറേക്കാലത്തിനു ശേഷം മലയാള നോവല് വീണ്ടും പഴയ കലാപം പുനരാരംഭിക്കുകയാണ്. ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ നമ്മുക്ക് കാത്തിരിക്കാം.
